รวมเรื่องคัดสรรจากข้อเขียนหลังมรณกรรมของนักประพันธ์ที่ยังมีชีวิตอยู่

"ถ้าบางคราวใครบางคนบังเอิญถูกทึกทักว่าเป็นของจริง

มันก็ไม่แน่เสมอไปว่าเขาจะใช่" 

- โรแบร์ท มูซิล

(ข้อเขียนหลังมรณกรรมของนักประพันธ์ที่ยังมีชีวิตอยู่)

ชื่อเรื่อง: ข้อเขียนหลังมรณกรรมของนักประพันธ์ที่ยังมีชีวิตอยู่

(Posthumous Papers of a Living Author)

ผู้เขียน: โรแบร์ท มูซิล
ผู้แปล: อัญชลี มณีโรจน์

สนพ. บทจร, พิมพ์ครั้งที่ 1, เมษายน 2557

แรกเริ่มเดิมทีเข้าใจว่าหนังสือเล่มนี้รวบรวมบทความ หรือบทร่างของเหล่านักประพันธ์ดังๆ ในอดีต

เอามาวิพากษ์ วิเคราะห์อะไรแบบนั้น

แต่ปรากฏว่าเข้าใจผิดไปเยอะเลยแหละ =//=

"ข้อเขียนหลังมรณกรรมของนักประพันธ์ที่ยังมีชีวิตอยู่

(Posthumous Papers of a Living Author)"

รวบรวมเรื่องสั้น และบทความของตัวผู้เขียนเอง

คือคุณโรแบร์ท มูซิล

นักเขียนชาวเยอรมันผู้นี้มีชีวิตอยู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1

และมีเหตุต้องระหกระเหินอพยพหนีการจับกุมของนาซีด้วย

งานเขียนของแกก็กลายเป็นงานต้องห้ามหมดทุกชิ้น

เพราะถูกกล่าวหาว่าเขียน และมีแนวคิดต่อต้านนาซี

(อ่อ ภรรยาแกเป็นคนยิวด้วย)

ในเล่มจะมีเรื่องสั้น และบทความอยู่หลายชิ้น

ส่วนใหญ่จะเป็นบทสั้นๆ 1 - 2 หน้าจบ

แต่เรื่องสุดท้าย "แบล็กเบิร์ด" นั้นยาวหลายหน้า และเรารู้สึกว่ามันไม่สนุกเอาเสียเลย

ตัวละครที่ชื่อนายเอทู นั้นดูเหมือนจะเอาแต่พล่ามเรื่องตัวเองมากเกินไป

โดยไม่สนใจว่าผู้ฟังได้ถาม หรือต้องการรู้เรื่องราวส่วนนั้นหรือไม่

อารมณ์เหมือนฟังคนที่ชอบพูดถึงแต่เรื่องของตัวเองอ่ะ

เรื่องที่อ่านแล้วรู้สึกว่าน่าสนใจก็เห็นจะเป็นเรื่องที่เล่าถึงฝูงลิง

หลังอ่านจบและอ่านคำตามท้ายเล่ม

ก็เดาเอาว่าเรื่องนี้โรแบร์ทจะจงใจเขียนประชด และเหน็บนาซีหรือเปล่า

ผู้เป็นใหญ่มีอำนาจ รังแกผู้เล็กผู้น้อย

และเป็นไปได้ไหมว่าบรรดาลิงที่ถูกต้อนให้อยู่ในคูน้ำนั้นเป็นการเปรียบเทียบกับสถานะของผู้เขียนเอง

ซึ่งต้องลี้ภัยไปอยู่ต่างแดนในขณะนั้น

ข้อเขียนหลังมรณกรรมฯ นั้นดูเหมือนว่าโรแบร์ท มูซิลตั้งใจจะรวบรวมงาน หรือความคิดบางส่วน

เพื่อตีพิมพ์เป็นอนุสรณ์ หรือมรดกให้คนรุ่นหลังอะไรทำนองนั้นในขณะที่ตัวแกเองยังมีชีวิตอยู่

งงดีไหมล่ะ งานเขียนหลังมรณกรรม แต่เขียนตอนยังมีชีวิต

(แถมชื่อเรื่องภาษาไทยนี่ก็ยาวได้ใจจริงๆ)

โดยปกติ งานเขียนบางส่วนของนักประพันธ์หลายท่านถูกค้นพบหลังจากที่ท่านเหล่านั้นเสียชีวิตไปแล้ว

และสนพ. หรือผู้ครอบครองงานนั้นก็อาจนำมาตีพิมพ์ใหม่เพื่อเผยแพร่

ซึ่งการตีพิมพ์นั้นแน่นอนว่าไม่ได้รับความยินยอม หรือเห็นชอบจากผู้เขียนแน่ๆ

สำหรับโรแบร์ท เขาอยากให้มีการตีพิมพ์ก่อนที่เขาจะเสียชีวิต

และข้อเขียนหลังมรณกรรมฯ เล่มนี้ก็เป็นงานเขียนชิ้นสุดท้ายของเขา

การที่โรคหัวใจกำเริบครั้งแรก สงคราม และความมุ่งมั่นในการจะเขียนงานมหากาพย์เล่มสุดท้ายให้จบ

ข้อเขียนหลังมรณกรรมฯ นี้ก็เหมือนเป็นส่วนหนึ่งที่ไว้เก็บข้อมูล รองรับ

หรืออาจเป็นสมุดรวมไอเดียที่จะนำไปขยายต่อในหนังสือเล่มจบของชุด

แต่น่าเสียดายที่เขาไม่มีโอกาสจบมหากาพย์ชุดนั้น

หลังตีพิมพ์ข้อเขียนหลังมรณกรรมฯ โรแบร์ท มูซิลก็เสียชีวิตลงเสียก่อน

จากอัตชีวประวัติบางส่วนในท้ายเล่ม

ดูเหมือนว่าโรแบร์ท มูซิลจะเป็นคนหลงตัวเอง อีโก้จัด

และจากสภาพความเป็นอยู่ สงคราม และการที่งานเขียนถูกขึ้นบัญชีเป็นงานต้องห้าม

เหล่านี้ทั้งหมดน่าจะสะท้อน หรือมีอิทธิพลในงานเขียนของเขาอยู่มากโข

เนื้อหาค่อนข้างเครียด เหมือนดูหนังเงียบอ่ะ

ไม่มีเสียงอะไรเลย มีตัวละครไม่กี่ตัว เนื้อเรื่องดราม่าหนัก

นี่ถ้าเป็นเรื่องขนาดยาวคงปวดหัวกับการอ่านน่าดู

สรุปคืออ่านแล้วไม่ค่อยประทับใจนัก ไม่มีสเน่ห์ดึงดูดให้อ่านเท่าที่ควร

พออ่านได้เพลินๆ ยามว่าง